စာအုပ္စင္က႑
အတြင္းပဋိပကၡမ်ား
ဘာတီးလ္ လစ္တနာ

လူမ်ဳိးစုအကြဲအၿပဲမ်ားက အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားအတြင္း ပဋိပကၡမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေစ၏။

`အေရွ႕ေတာင္အာရွအတြင္းလူမ်ဳိးစု ပဋိပကၡမ်ား (Ethinic Conflicts in South- east Asia ) ကူစူမာစနစ္၀န္ေဆ ( Kusuma Snitwongse) ႏွင့္ ဒဗလ်ဴစေကာ့တ္ ေသာ္မဆင္ (W Scott Thomson)တို႔ တည္းျဖတ္သည္။ လံုၿခဳံေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ ေလ့လာေရးဌာန(ဘန္ေကာက္)ႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေလ့လာေရးဌာန (စကၤာပူ) ၂၀၀၆။ စာမ်က္ႏွာ - ၁၇၃

ဤစာအုပ္သည္ အာရွရွိ လူမ်ဳိးစုပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ မိမိတို႔ တုိင္းျပည္ မ်ားအေၾကာင္း မိမိတုိ႔ ေရးသားထားသည့္ စာေရးဆရာမ်ား၏ ပထမဆံုးစာအုပ္ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

ဂ်ာကာတာၿမိဳ႕ရွိ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ႏုိင္ငံတကာေလ့ လာေရးဌာနမွ ရီဇာစူကမာ (Rizal Sukma)က အင္ဒိုနီးရွား၏ လူမ်ဳိးစု ပဋိပကၡမ်ားေနာက္ ကြယ္မွ အေၾကာင္းတရားမ်ားကို ေလ့လာသံုးသပ္ထား၏။

ဖိလစ္ပိုင္တကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡ မီရီယန္ကို ႐ိုနယ္ဖာရာ (Miriam Coronel Ferrer) က ဖိလစ္ပိုင္ေတာင္ပိုင္းရွိ မူဆလင္ျပႆနာမ်ားႏွင့္ လူဇြန္ ေျမာက္ပိုင္းကၽြန္းေပၚရွိ ေကာ္ဒီလာရာ လူမ်ဳိးမ်ားအၾကား ပုန္ကန္ထႂကြမႈႏွင့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ေလ့လာစစ္ေဆးထားသည္။

ခ်င္းမုိင္တကၠသိုလ္မွ ခ်ာယန္ဗဒၵနာဖုတၱိ (Chayan Vaddhanaphutti)က ထုိင္းလူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ လူမ်ဳိးေပါင္းစံုသဘာ၀ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္း ေတာင္တန္း မ်ားရွိ ေတာင္ေပၚသားမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားမွအပ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ လူမ်ဳိးေရးအစု အဖြဲ႕မ်ားက လြတ္လပ္ေသာ အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ ေပါင္းစည္းျဖစ္ေပၚ လာပံုကို ရွင္းလင္းေဖာ္ျပထားသည္။

ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႕ရွိ HELP တကၠသိုလ္ေကာလိပ္မွ ဇာကာရီယာ ဟာဂ်ီအာမက္ (Zakaria Haji  Ahmad) ႏွင့္ စကၤာပူအမ်ဳိးသားတကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡ စူဇင္နာကာဒီယာ(Suzaina Kadir) တို႔က မေလးရွားရွိ အလြန္နက္နဲ သိမ္ေမြ႕ေသာ လူမ်ဳိးစုႏွင့္ အမ်ဳိးသားေရး ကိုယ္ပိုင္လကၡဏာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေဆြးေႏြးထား၏။

စကၤာပူရွိ အေရွ႕ေတာင္အာရွေလ့လာေရးအဖြဲ႕မွ ျမန္မာလူမ်ဳိး ၀ါရင့္ပညာရွင္ တင္ေမာင္ေမာင္သန္းက ႏုိင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ျခင္းႏွင့္ ျမန္မာျပည္ရွိ လူမ်ဳိးစုပဋိပကၡမ်ားအေၾကာင္း ေလ့လာထားသည္။

စူကမာ၏ ေဆာင္းပါးသည္ အင္ဒိုနီးရွားလူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း `အလ်ားလိုက္ ပဋိပကၡမ်ား´ႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ႏွင့္ ေဒသတြင္း လူမ်ဳိးေရးအစုအဖြဲ႕မ်ား၏ `ေဒါင္လိုက္ပဋိပကၡမ်ား´ကို အေကာင္းဆံုး ၿခဳံငံုသံုးသပ္ခ်က္တခုအျဖစ္ သိသာထင္ရွားပါသည္။ ပထမ ပဋိပကၡအမ်ဳိးအစားသည္ ကာလၾကာျမင့္ၿပီျဖစ္ၿပီး အျငင္းပြားဖြယ္ အစိုးရမူ၀ါဒတစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ `ကၽြန္းေျပာင္း ျဖတ္ေက်ာ္ အေျခခ်မႈ´ (ဥပမာ - လူဦးေရထူထပ္ေသာ ကၽြန္းမ်ားျဖစ္သည့္ ဂ်ာဗားႏွင့္ မဒူရာကၽြန္းမ်ားမွ ကာလီမန္တန္ႏွင့္ အေနာက္ပါပူ၀ါကၽြန္းမ်ားကဲ့သို႔ လူဦးေရ ပိုမိုနည္းပါးသည့္ ကၽြန္းမ်ားထံသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ရန္ အစိုးရက ျပည္သူတို႔ကို တုိက္တြန္းအားေပးေသာအခ်ိန္တြင္) ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရၿပီး ဤေဒသမ်ားရွိ ေဒသခံ လူမ်ဳိးစုမ်ားကို ခြဲျခားႏွိမ့္ခ်၍ ေဘးဖယ္ခံရျခင္းႏွင့္ ထိုေရႊ႕ေျပာင္းလာသူမ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားအၾကားတြင္ ရပ္ရြာတြင္း ပဋိပကၡျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။

`ေဒါင္လုိက္ပဋိပကၡမ်ား´မွာ တမူထူးျခားစြာ အာေခ်းႏွင့္ အေနာက္ပါပူ၀ါကၽြန္းစုမ်ားတြင္ အင္ဒိုနီးရွား ႏုိင္ငံေတာ္မွ ခြဲထြက္ လိုေသာ သီးျခားလြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈ လႈပ္ရွားမႈမ်ားအျဖစ္ တည္ရွိပါသည္။ ဤသို႔ အႏၲရာယ္ရွိေသာ ျပႆနာမ်ားကို အင္ဒိုနီးရွား၏ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္သစ္မ်ားက ေက်နပ္ဖြယ္ရာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏုိင္စြမ္း မရွိေသာေၾကာင့္ အင္ဒိုနီးရွား အေျခအေနသည္ ေနာက္ထပ္အာဏာရွင္စနစ္တမ်ဳိး ျပန္လည္ေပၚေပါက္ရန္ အခြင့္အေရးႏွင့္ `ေရခံေျမခံေကာင္း´တရပ္ ဖန္တီးေပးေနေၾကာင္း စာေရးသူက စိုးရိမ္လ်က္ရွိသည္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏွင့္ မေလးရွားဆိုင္ရာ အခန္းက႑မ်ားမွာလည္း ထိုနည္းတူစြာ ရွင္းလင္းျမင္သာပါသည္။ မေလးရွားတြင္ အစၥလာမ္ဘာသာသည္ မေလးလူမ်ဳိးအမ်ားစု၏ ဘာသာေရးျဖစ္ၿပီး တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးအရ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမည့္ အခ်က္တခု ျဖစ္လာပါသည္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ခရစ္ယာန္-မူစလင္ မ်ဥ္းေၾကာင္းတေလ်ွာက္ မည္သည့္အခါမွ ၿပီးဆံုး လိမ့္မည္မဟုတ္ေသာ လူမ်ဳိးေရးတင္းမာမႈ၏ အေျဖတခုအေနျဖင့္ တ႐ုတ္၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ဆုိင္မႈေအာက္တြင္ ယခင္ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီျဖစ္ေသာ ေဟာင္ေကာင္ကၽြန္း၏ အဆင့္အတန္းမ်ဳိးႏွင့္ ဆင္တူေသာ `ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံ စနစ္ႏွစ္မ်ဳိး ပံုစံ´ကို လက္ခံသံုးစြဲၾကည့္ရန္ `ဖာရာ´က အႀကံျပဳထားပါသည္။

လူမ်ဳိးေပါင္းစံု၊ ဘာသာစကားေပါင္းစံုရွိေသာ အတိတ္ကာလမွစ၍ ထိုင္းအမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေတာ္ ေပၚေပါက္လာျခင္းအေပၚ `ခ်ာယန္´၏ သံုးသပ္ေလ့လာခ်က္သည္ အလြန္ေကာင္းမြန္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေျမာက္ပိုင္းေတာင္ေပၚသား မ်ဳိးႏြယ္စု မ်ားသည္သာ `ထိုင္းအမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေတာ္၏ ျပင္ပေရာက္ေနသူမ်ား´ မဟုတ္ပါဟု ေျပာရမည္ျဖစ္သည္။ ေတာင္ပိုင္းရွိ မေလး မူဆလင္မ်ားသည္လည္း (ေတာင္ေပၚသားလူမ်ဳိးစု အမ်ားစုကဲ့သို႔မဟုတ္ဘဲ ထုိင္းႏုိင္ငံသားမ်ားျဖစ္ၾကေစကာမူ) ထိုနည္းတူပင္ ခံစားၾကရပါသည္။ ၎တို႔၏ ထင္ရွားေသာ ဘာသာစကား၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ဘာသာေရးတို႔သည္ ထိုင္း ယဥ္ေက်းမႈ အဓိကစီးေၾကာင္း၏ ျပင္ပသို႔ ေရာက္ရွိေစၿပီး ယခုလက္ရွိ ေတာင္ပိုင္းအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားက သက္ေသျပေန သကဲ့သို႔ အမ်ားစုသည္ ထိုင္းလူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ေပါင္းစည္း၀င္ေရာက္ရန္ စိတ္ပင္ကူးၾကပံုမရေခ်။

တင္ေမာင္ေမာင္သန္း၏ တင္ျပခ်က္သည္ သမား႐ိုးက် ျမန္မာလူမ်ဳိးပညာရွင္မ်ား ေဖာ္ျပေနက်ထက္ ပိုမို၍ သိမ္ေမြ႕နက္နဲ ေသာ ခ်ဥ္းကပ္မႈျဖင့္ သူ႔တုိင္းျပည္၏ ႀကီးမားလွေသာ လူမ်ဳိးစုပဋိပကၡမ်ားကို ေရာင္ျပန္ ထင္ဟပ္လ်က္ရွိသည္။ ျမန္မာျပည္ ၏ သမုိင္းဆရာမ်ားႏွင့္မတူဘဲ ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမူ၀ါဒကို ခ်မွတ္ က်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ ျပႆနာမ်ားကို ဖန္တီးခဲ့ေသာ ၿဗိတိသ်ွ လူမ်ဳိးမ်ားအား သူက အျပစ္မတင္ပါ။ ဗမာလူမ်ဳိးမ်ား၏ ဗိုလ္က်စိုးမိုးမႈေၾကာင့္ လူနည္းစု လူမ်ဳိးငယ္မ်ားႏွင့္ ဗမာလူမ်ဳိးမ်ား အၾကား ရန္ၿငိဳးရန္စမ်ား ေရွးကတည္းက ရွိႏွင့္ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သူက၀န္ခံသည္။ တုိင္းျပည္၏ အာဏာအစစ္အမွန္ကို တျပည္ေထာင္စနစ္ ပံုစံျဖင့္ မိမိတို႔လက္ထဲတြင္ ထိန္းသိမ္းထားရွိရန္ တဘက္က ႀကိဳးပမ္းလ်က္ရွိၿပီး အစစ္အမွန္မဟုတ္ ေသာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္တခ်ဳိ႕ ခြင့္ျပဳေပးအပ္၍ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားရွိ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားကို စည္းလံုးညီၫြတ္ ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းလ်က္ရွိေသာ လက္ရွိအစိုးရ၏ အဓိပၸာယ္ ကင္းမဲ့ေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကိုလည္း ေထာက္ျပထားပါသည္။

သို႔ေသာ္လည္း သူ၏ အဆံုးသတ္မွတ္ခ်က္မွာမူ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ျဖစ္ေနပါသည္။ `မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ျမန္မာျပည္တြင္ အဓိပၸာယ္ရွိ၍ ေရရွည္တည္တံ့မည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္တရပ္ကို မေဖာ္ေဆာင္မီ အာဏာရအစိုးရ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ အတိုက္အခံ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား (အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအဖြဲ႕မ်ား၊ သူပုန္မ်ား၊ ျပည္ေျပးအဖြဲ႕မ်ား) ရင္ဆုိင္ႀကဳံေတြ႕ေနရေသာ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု ဆက္ဆံေရးျပႆနာကို ဦးစြာပထမ ေျဖရွင္းၾကရမည္ျဖစ္သည္´။ အျခားေလ့လာဆန္းစစ္သူမ်ားကမူ ဤအခ်က္ကို ေျပာင္းျပန္ယူဆၾကပါသည္။ ဒီမိုကေရစီ က်င့္ထံုးမ်ားမရွိဘဲ အဓိပၸာယ္ရွိေသာ အမ်ဳိးသားေရးႏွင့္ လူမ်ဳိးေရး ျပန္လည္သင့္ျမတ္မႈမွာ မျဖစ္ႏုိင္ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီသည္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ပန္းတုိင္မဟုတ္ဘဲ တုိင္းျပည္တခုတြင္း ျပႆနာမ်ားမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းသည့္ နည္းလမ္းတခုသာျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။

၁၉၈၀ ခုႏွစ္မ်ားေနာက္ပိုင္း စစ္ေအးတုိက္ပြဲ ၿပီးဆံုးကာစအခ်ိန္တြင္ ေရာ္နယ္ေရဂင္ ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့သည့္ `ကမၻာ့စနစ္ သစ္´ (ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ခုလံုး ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရရွိ၍ လူမႈေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈသည္ စံႏႈန္းတခုျဖစ္ လာေသာ) သည္ ဤစာအုပ္၏ ထင္ရွားေသာ ေရးသားေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအရ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ေတာ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

၎စနစ္အစား ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွင္သန္ႀကီးစိုးေနဆဲျဖစ္ေသာ လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡမ်ားသည္ ယူဂိုဆလားဗီးယား ကဲ့သို႔ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ျပန္လည္ေပၚေပါက္လာၿပီ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွသည္လည္း ကမၻာေပၚတြင္ လူမ်ဳိးေရးအရ အႏၲရာယ္အရွိဆံုး ေဒသမ်ားအနက္ တခုအပါအ၀င္ ျဖစ္လာပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အားတက္ဖြယ္ ေကာင္းသည္မွာ ထိုေဒသမွ ပညာရွင္ မ်ားသည္ ၎တို႔၏ တုိင္းျပည္မ်ား ရင္ဆုိင္ႀကဳံေတြ႕ေနရေသာ ျပႆနာမ်ားကို ပိုမိုနီးကပ္စြာ ေလ့လာ သံုးသပ္လာၾကၿပီ ျဖစ္သည္။     ။